Jak czytać etykiety kosmetyków?
Zawartość etykiet kosmetyków bardzo często
decyduje o tym, czy konsument zakupi dany
produkt czy nie.
Niestety informacje zawarte na opakowaniu są
często nieczytelne dla konsumenta i mimo że
przepisy regulujące te kwestie obowiązują od
pewnego czasu, nadal wielu konsumentów nie wie,
co one oznaczają.
Jakie są wymagania minimalne, a jakie informacje
producent zamieszcza dobrowolnie?
Podstawowe wymagania stawiane opakowaniom są
określone w art. 6 Ustawy o kosmetykach z dnia
30 marca 2001 r., DzU 2001.42.473 z późniejszymi
zmianami (2003-05-15 DzU 2003.73.659 art. 1,
2003-12-07 DzU 2003.189.1852 art. 2, 2003-12.-23
DzU 2003.2008.2019 art. 1, 2004-10-15 DzU
2004.213.2158 art. 1, 2005--3-11 DzU
2004.213.2158 art. 1, 2009-02-24 DzU 2009.20.106
art. 5, 2009-03-07 DzU 2009.18.97 art. 29).
Art. 6. 1. Opakowanie
jednostkowe kosmetyku powinno być oznakowane w
sposób widoczny i czytelny, metodą
uniemożliwiającą łatwe usunięcie oznakowania.
2. Oznakowanie
opakowania jednostkowego kosmetyku, z
zastrzeżeniem ust. 3, umieszczone na pojemniku i
opakowaniu jednostkowym zewnętrznym zawiera
następujące informacje:
1) nazwę
handlową kosmetyku,
2) imię
i nazwisko lub nazwę i adres producenta, a także
nazwę państwa, jeżeli kosmetyk jest produkowany
poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i
państw członkowskich Unii Europejskiej;
informacje te mogą być skrócone, pod warunkiem
że umożliwiają identyfikację producenta,
3) ilość
nominalną kosmetyku w opakowaniu w jednostkach
masy lub objętości w momencie pakowania, z
wyjątkiem oznakowania:
a) opakowań
zawierających mniej niż 5 gramów lub 5
mililitrów,
b) bezpłatnych
próbek i opakowań jednorazowego użytku,
c) stosowanych
zwyczajowo opakowań zbiorczych, na których nie
podaje się masy i objętości, jeżeli informacje
te znajdują się na opakowaniach jednostkowych
umieszczonych w tych opakowaniach zbiorczych;
przy czym opakowania zbiorcze muszą zawierać
czytelną informację o liczbie opakowań
jednostkowych, chyba że liczba opakowań
jednostkowych jest dobrze widoczna z zewnątrz
lub wyroby są sprzedawane pojedynczo,
4) termin
trwałości, do którego kosmetyk, przechowywany we
wskazanych przez producenta warunkach, zachowuje
w pełni swoje właściwości i odpowiada wymaganiom
art. 4 ust. 1, określony zwrotem „najlepiej
zużyć przed końcem” i następującym po nim
oznaczeniem odpowiednio miesiąca i roku lub
dnia, miesiąca i roku albo informacją o miejscu
umieszczenia tego terminu na opakowaniu; jeżeli
jest to niezbędne ze względu na właściwość
kosmetyku, należy wskazać warunki zapewniające
zachowanie jego przydatności do użycia; podanie
terminu trwałości nie jest wymagane, jeżeli
minimalny okres przydatności kosmetyku do użycia
wynosi więcej niż 30 miesięcy; w tym przypadku
należy umieścić znak graficzny określony w art.
5 ust. 3 pkt 5 oraz podać, wyrażony w miesiącach
lub latach, czas, w jakim od otwarcia opakowania
kosmetyk może być stosowany bez stwarzania
zagrożenia dla zdrowia użytkownika,
5) szczególne
ostrzeżenia przy stosowaniu kosmetyku, jeżeli
kosmetyk jest przeznaczony do stosowania przez
osoby wykorzystujące ten kosmetyk w ramach
wykonywanego zawodu zgodnie z jego
przeznaczeniem - dodatkowo inne konieczne
ostrzeżenia,
6) numer
partii lub inne dane pozwalające na
identyfikację partii kosmetyku,
7) funkcję
kosmetyku, jeżeli nie wynika ona jednoznacznie z
jego prezentacji,
8) wykaz
składników określonych zgodnie z nazwami
przyjętymi w Międzynarodowym Nazewnictwie
Składników Kosmetycznych (INCI), poprzedzony
wyrazem „składniki” lub „ingredients”,
obejmujący:
a) składniki
w malejącym porządku według masy w momencie ich
dodawania, przy czym składniki w stężeniach
poniżej 1 % mogą być wymienione w dowolnej
kolejności, po składnikach w stężeniach
większych niż 1 %,
b) kompozycje
zapachowe i aromatyczne określone wyrazem
„zapach” lub „aromat” lub ich
odpowiednimi nazwami przyjętymi w INCI, z
uwzględnieniem substancji w nich występujących,
które zostały umieszczone na liście, o której
mowa w art. 5 ust. 3 pkt 2, i muszą być
wymienione niezależnie od funkcji, jaką pełnią w
kosmetyku,
c) numery
barwników, które mogą być wymieniane po innych
składnikach w dowolnej kolejności, zgodnie z ich
numerami określonymi w liście barwników
dozwolonych do stosowania w kosmetykach; w
przypadku kosmetyków sprzedawanych w wielu
odcieniach kolorów, jest dopuszczalne
wymienienie wszystkich barwników, po oznaczeniu
znakiem graficznym „+/-”.
3. Jeżeli
jest to niemożliwe ze względu na wielkość
kosmetyku, informacja wymieniona w ust. 2 pkt 6
może być umieszczona tylko na opakowaniu
jednostkowym zewnętrznym.
4. Informacje
wymienione w ust. 2 pkt 8 mogą być umieszczone
tylko na opakowaniu jednostkowym zewnętrznym.
5. W
przypadku wyrażenia zgody, o której mowa w art.
7 ust. 1, przez Głównego Inspektora Sanitarnego
na nieujawnianie na opakowaniu jednostkowym nazw
jednego lub kilku składników kosmetyku, w
wykazie składników określonym w ust. 2 pkt 8
zamiast nazwy składnika umieszcza się jego
numer.
6. Jeżeli
ze względu na wielkość lub kształt opakowania
nie jest możliwe podanie na opakowaniu
jednostkowym zewnętrznym ostrzeżeń lub
informacji, o których mowa w ust. 2 pkt 5 i 8,
mogą one być podane na dołączonej ulotce,
nalepce, taśmie lub kartce. W tym przypadku na
pojemniku lub opakowaniu jednostkowym
zewnętrznym umieszcza się skróconą informację
lub znak graficzny wskazujący na dołączenie tych
informacji.
7. Jeżeli
ze względu na wielkość lub kształt opakowania
nie jest możliwe, aby informacje wymienione w
ust. 2 pkt 8 były podane na dołączonej ulotce,
nalepce, taśmie lub kartce, informacje te
powinny być umieszczone bezpośrednio na
pojemniku lub w miejscu dostępnym dla
kupującego, w którym kosmetyk jest wystawiony do
sprzedaży.
8. Jeżeli
kosmetyk nie jest pakowany w opakowanie
zbiorcze, ale jest pakowany w punkcie sprzedaży
na prośbę kupującego lub jest pakowany zbiorczo
do bezpośredniej sprzedaży, informacje
wymienione w ust. 2 pkt 1, 2 oraz 4-8 powinny
być umieszczone na pojemniku lub opakowaniu, w
którym kosmetyk jest wystawiony do sprzedaży.
9. Jeżeli
producent umieścił na pojemniku lub opakowaniu
jednostkowym zewnętrznym więcej niż jeden adres
producenta, to adres, pod którym przechowywane
są informacje o kosmetyku, o których mowa w art.
11 ust. 1, powinien być podkreślony.
10. Producent
może umieścić na pojemniku, opakowaniu
jednostkowym zewnętrznym lub dołączonej ulotce,
nalepce, taśmie lub kartce informację, że
kosmetyk nie był testowany na zwierzętach
jedynie wówczas, gdy producent i jego dostawcy
nie wykonywali i nie zlecali wykonania testów na
zwierzętach kosmetyku, jego prototypu
ani żadnego z jego składników oraz gdy nie
zawiera on składników testowanych na zwierzętach
przez innych producentów w celu wytworzenia
nowych kosmetyków.

Najważniejsze elementy etykiety to:
„Ręka
na książce” – oznacza,
że do opakowania dołączona jest ulotka
informacyjna (patrz. Art. 6.6). Ulotka
najczęściej zawiera informacje o składzie
kosmetyku i ostrzeżeniach związanych z jego
stosowaniem.
Wykaz składników
– zwykle znajduje się on na dole opakowania.
Lista składników jest szczególnie ważna dla
alergików, gdyż umożliwiają dokładne ustalenie,
czy wśród składników kosmetyku nie ma takiego,
na który są uczuleni.
Nazwa producenta i jego adres
– informacje dzięki którym konsument wie, kto
jest odpowiedzialny za bezpieczeństwo danego
produktu, a także ma możliwość uzyskania
dodatkowych informacji.
Termin trwałości
– podawany jest tylko na kosmetykach o trwałości
krótszej niż 30 miesięcy, najczęściej w formie
miesiąc/rok i poprzedzonej słowami: „Najlepiej
zużyć przed końcem:”. Na produktach o trwałości
dłuższej niż 30 miesięcy zastosowanie ma znak
graficzny otwartego słoika.
Symbol
otwartego słoika –
informuje, jak długo można używać kosmetyku.
Obok lub na symbolu słoika podany jest okres
trwałości po otwarciu, czyli okres bezpiecznego
stosowania kosmetyku, licząc od jego pierwszego
użycia. Okres określany jest w miesiącach. Pewne
produkty nie wymagają podania okresu trwałości
po otwarciu, ponieważ nie zachodzi ryzyko
pogorszenia ich bezpieczeństwa zdrowotnego po
otwarciu opakowania. Są to m.in.: szminki,
aerozole, produkty jednorazowe.
Dodatkowo pojawiające się oznaczenia:

Znak informujący o realizacji przez producenta
obowiązku odzysku opakowania.

Symbol „e” oznacza, że producent skorzystał z
uznaniowego standardowego systemu kontroli wagi
lub objętości na etapie produkcyjnym.

Symbol oznaczający, że opakowanie powinno trafić
do kosza na odpady.
Oznaczenie rodzaju materiału, z którego
wykonano opakowanie. W tym przypadku –
aluminium.

Znaki pojawiające się na produktach, które nie
zawierają freonów i halonów, które niszczą
powłokę ozonową.
Symbol
informujący, że kosmetyku nie testowano na
zwierzętach. Może być używany jedynie wówczas,
gdy producent i jego dostawcy nie wykonywali
i nie zlecali wykonania testów na zwierzętach
kosmetyku, jego prototypu ani żadnego z jego
składników oraz gdy nie zawiera on składników
testowanych na zwierzętach przez innych
producentów w celu wytworzenia nowych
kosmetyków. Są to bardzo restrykcyjne
obwarowania, bowiem dotyczą nie tylko produktu
finalnego, ale każdego z jego składników użytych
do jego wytworzenia.

Symbol produktu łatwopalnego. Pojemnik pod
ciśnieniem: chronić przed słońcem i temperaturą
powyżej 50°. Nie przekłuwać ani nie spalać,
także po zużyciu. Należy chronić przed źródłami
zapłonu.